काठमाडौँ। उपभोक्ताको भान्सामा तरकारीको मूल्यले आकाश छुँदा, दिनरात माटोमा पसिना बगाउने किसानले भने लगानी समेत नउठेर आफ्नै उत्पादन सडकमा फाल्नुपर्ने विडम्बनापूर्ण दृश्य माइतीघर मण्डलामा देखिएको छ। तारकेश्वरका आक्रोशित किसानहरूले सडकभरि राताम्मे गोलभेँडा फालेर गरेको यो प्रदर्शन केवल एउटा सांकेतिक विरोध मात्र होइन, बरु उपभोक्ता र उत्पादक दुवैलाई चपेटामा पार्ने ‘बिचौलिया संयन्त्र’ र राज्यको फितलो बजार अनुगमन विरुद्धको कडा विद्रोह हो। मिहिनेतको लगानी समेत नउठ्ने परिस्थिति सिर्जना हुँदा र बजारमा स्वदेशी उत्पादनले स्थान नपाउँदा किसानहरू सडकलाई नै आन्दोलनको थलो बनाउन बाध्य भएका हुन्, जसले हाम्रो कृषि प्रणालीको कुरुप चित्र उजागर गरेको छ।
यो आन्दोलनले राज्यको कृषि नीति, फितलो बजार व्यवस्थापन र किसान सुरक्षा कार्यक्रमको चरम असफलतालाई पुनः सतहमा ल्याइदिएको छ। कृषिप्रधान मुलुक भनिए पनि किसानहरूले न्यूनतम समर्थन मूल्य, सहुलियत ऋण र कृषि बिमा जस्ता आधारभूत अधिकारका लागि सडकमै उत्रिएर रोदन पोख्नुपर्ने बाध्यता कायम छ। विदेशी आयातलाई प्रश्रय दिँदै स्वदेशी उत्पादनलाई पाखा लगाउने नीतिगत कमजोरीलाई नसच्याएसम्म र बिचौलियाको सिन्डिकेटलाई कानुनी दायरामा नल्याएसम्म यस्ता दृश्यहरू दोहोरिइरहने निश्चित छ। त्यसैले, सरकारले तत्कालै आश्वासनको गफभन्दा बाहिर निस्केर कृषकका यी जायज मागहरू सम्बोधन गरी स्वदेशी कृषिलाई सुरक्षित र मर्यादित बनाउनु अपरिहार्य देखिन्छ।
